Humanitas DMH 40 jaar

De zorg voor mensen met een (licht) verstandelijke beperking vormt in 1983 de basis voor Humanitas DMH. De humanistische visie zorgt voor een nieuw en enigszins tegendraads geluid. Een individuele benadering, acceptatie van de mens zoals hij is en zoeken naar mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden – dat moet voorop staan. Er worden wooncentra opgericht, de hulp breidt zich uit naar ambulante zorg en in 2023 viert Humanitas DMH trots haar 40-jarige jubileum.

In opdracht van Humanitas DMH zocht ik de versnipperd geraakte geschiedenis van deze organisatie van doeners uit. In 40 jaar tijd was er enorm veel bereikt, maar was er weinig over vastgelegd. Door het afnemen van het interviews en het opsporen van de archiefdocumenten die er wel waren, kon ik een historisch verslag opstellen. Op basis van dat verslag maakte Humanitas DMH een inspirerende jubileumuitgave.

Passagetheater Schiedam

Historisch Jaarboek Schiedam 2022 staat in het teken van 25 jaar Theater aan de Schie. Ingrid van der Vlis schreef een artikel over een het bejubelde en later verguisde Passagetheater van de stad. Als in 1933 de eerste steen wordt gelegd staat niets een bloeiend bestaan als bioscoop-theater in de weg. Schiedam gaat mee in de vaart der volkeren. Van het legendarische Passagetheater is weinig meer over als het in 1994 wordt afgebroken.

‘Het is de schuld van de Schiedammers’, in: Historisch Jaarboek Schiedam 2022 (Schiedam 2022) 15-27

Het jaarboek is verkrijgbaar bij de Schiedamse boekhandels en het Gemeentearchief Schiedam

Diamantgracht

De Nieuwe Achtergracht was 150 jaar lang het kloppende hart van de wereldberoemde Amsterdamse diamantindustrie. Cultuurhistoricus Daniel Metz deed jarenlang onderzoek naar alles wat met die nijverheid te maken. Dat resulteerde in het voorjaar van 2022 in een prachtig tijdsbeeld over de arbeiders in de slijperijen, de handelaren op de diamantbeurs, het overgeleverde erfgoed en de vaak typisch joodse invloeden in deze bijzondere tak van nijverheid.

Ingrid van der Vlis begeleidde het uitgeefproces en verzorgde de redactie van Diamantgracht. Het joodse hart van een typisch Amsterdamse industrie, te koop in de lokale boekhandel.

Wereldreligies

Een soefitempel, een moskee en een Noorse kerk. Het zijn maar drie voorbeelden van gebedshuizen die in de loop der tijden in Zuid-Holland zijn neergestreken. In opdracht van Erfgoedhuis Zuid-Holland maakt Ingrid van der Vlis een serie artikelen over de geschiedenis van wereldreligies in deze provincie. Telkens staan de stichting van het gebedshuis, de geschiedenis en het huidige gebruik ervan centraal. Fotograaf Marco Zwinkels maakt schitterende portretten van de geinterviewden en van de locaties die stuk voor stuk erfgoedwaardig zijn.

Vanaf het voorjaar van 2022 zijn de verhalen te vinden op Geschiedenis van Zuid-Holland.

Op de foto de in 1955 opgerichte Mobarak Moskee in Den Haag. (Haags Gemeentearchief, foto J.W. Durrer)

Brieven als oorlogsdagboek

Van september 1944 tot mei 1945 schreef de Delftse jongedame Stans brieven aan haar verloofde Jaap. Hij zat voor de arbeidsinzet in Duitsland, in Kiel. Stans verstuurde de brieven niet, want ze was bang dat ze niet meer zouden aankomen. Ze bewaarde de 112 velletjes met ontboezemingen wel: nu een schat aan historische, persoonlijke informatie. De brieven vormen de basis van een artikel in het eind mei 2021 uitgekomen Historisch Jaarboek Delft 2021.

Op de foto: Jaap en Stans kort voor het vertrek naar Kiel aan het schaken, een gedeelde hobby. (particuliere collectie)

De blauwe dood

Halverwege de negentiende eeuw brak meermalen een cholera-epidemie uit die in Schiedam enkele honderden slachtoffers maakt. De vergelijking met corona dringt zich op: een onbekende ziekte die vanuit het oosten over Europa uitwaaiert, kleine en grote besmettingsgolven en een continue zoektocht naar de beste remedie. Voor Historisch Jaarboek Schiedam 2020 onderzocht Ingrid van der Vlis hoe deze stad zich hier doorheen sloeg.

Stickers Historisch Delft

In de supermarkt, op Marktplaats en op Facebook – overal doken lijstjes op met nummers van de stickers voor de spaaractie Historisch Delft van de Delftse PLUS-supermarkten. Wie heeft de laatste ontbrekende nummers? Door coronabeperkingen was een fysieke ruilmiddag niet mogelijk, maar het succes van de actie was er niet minder om. Medewerkers van de supermarkt stelden albums samen, klanten ruilden onderling en volle albums gingen onder meer naar verpleeghuizen. Kortom: Veel leuke reacties op dit door Ingrid van der Vlis samengestelde historische album!

Nieuwsgierig geworden? Zonder te sparen, kun je het album hier toch digitaal bekijken.

Cholera vs. corona

Meten is weten: statistieken en grafieken domineren het nieuws. Dat gebeurt ook in de negentiende eeuw als de cholera in Nederland huishoudt. Moderne artsen gaan dan voor het eerst een nieuwe ziekte met medische statistieken te lijf.

Op de verhalensite van Erfgoedhuis Zuid-Holland: ‘Met cijfers de cholera te lijf’.

Atlas goed ontvangen

Mooie recensies in onder meer Het Parool en de NRC. De Bosatlas van de Tweede Wereldoorlog wordt goed ontvangen. Zo goed zelfs dat een bijdruk noodzakelijk is. Ingrid van der Vlis schreef drie hoofdstukken in dit nieuwe standaardwerk.

Collaboratie in Schiedam

Zeker 555 Schiedammers hossen op 5 mei 1945 niet mee in de feestvierende menigte. Zij wachten angstig hun lot af, want zij hebben – om welke reden dan ook – tijdens de oorlog op het verkeerde paard gewed. Hun namen staan genoteerd in schriftjes die door het verzet werden bijgehouden.

Aan de hand van deze lijsten schreef Ingrid van der Vlis een artikel in het Historisch Jaarboek Schiedam 2019, vanaf 1 mei 2020 verkrijgbaar bij het gemeentearchief en de Schiedamse boekhandels.

‘Fout…! Meewerken met de bezetter – collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: Historisch Jaarboek Schiedam 2019 (Schiedam 2020)