Een ‘school voor mevrouwen’, zo staat de in 1968 opgeheven middelbare meisjesschool (mms) in het geheugen van veel mensen gegrift. Zo’n opleiding alleen maar voor meisjes heeft toch een wat nuffige bijsmaak. Maar dat is bij de oprichting ervan zeker niet het geval. In de tweede helft van de negentiende eeuw is de middelbare meisjesschool zelfs de inzet van een heftige feministische strijd.
Beiaardcultuur, Afro-Surinaamse klederdracht, kortebaandraverij en shantys zingen. Het zijn allemaal ‘niet-tastbare’ vormen van cultureel erfgoed. Voor de publiekswebsite Geschiedenis van Zuid-Holland van Erfgoedhuis Zuid-Holland schreef Ingrid van der Vlis in het najaar van 2024 een serie artikelen over immaterieel erfgoed. Fotograaf Marco Zwinkels zorgde voor de prachtige foto’s.
De verhalen zijn te lezen op https://www.geschiedenisvanzuidholland.nl/thema-s/immaterieel-erfgoed/verhalen/
Eerder maakten Marco en Ingrid samen een serie over religieuze gebouwen in Zuid-Holland. Zie bijvoorbeeld de hindoetempel Sri Shiv Mandir in Rotterdam of de Roemeens-orthodoxe kerk in Schiedam. De insteek is actueel, met aandacht voor de mens/mensen achter het erfgoed, en ruimte voor de historische achtergrond.
Wat er op 5 mei 1945 gebeurde, is wel bekend. Maar wat gebeurde er daarna? Het was natuurlijk feest, maar vrijwel iedereen had wel slachtoffers te betreuren en leed vaak al maandenlang honger. Door minutieus onderzoek in politiearchieven en lokale kranten maakte Ingrid van der Vlis de dilemma’s van dat eerste naoorlogse jaar inzichtelijk. Van wederopbouw was nog helemaal geen sprake. De wonden waren nog te vers, de schade was nog te groot. Sommige mensen vertrouwden hun eigen buren niet meer. Hoe pak je dan je oude leven weer op?
Ingrid van der Vlis onderzocht het dagelijks leven in Delft 75 jaar ná de bevrijding in een door het Mondriaanfonds mogelijk gemaakt project.
Dat leverde een indrukwekkende reeks van ruim 50 wekelijkse Bevrijdingsbulletins op die op de website van Stadsarchief Delft te lezen zijn.
Delft op Zondag besteedde er maandelijks aandacht aan, en op bij Erfgoedhuis Zuid-Holland verscheen een afrondend artikel: Een jaar bevrijd, een jaar vol tegenstellingen.
Wat er op 5 mei 1945 gebeurde, is wel bekend. Maar wat gebeurde er daarna? Het was natuurlijk feest, maar vrijwel iedereen had wel slachtoffers te betreuren en leed vaak al maandenlang honger. Door minutieus onderzoek in politiearchieven en lokale kranten maakte Ingrid van der Vlis de dilemma’s van dat eerste naoorlogse jaar inzichtelijk. Van wederopbouw was nog helemaal geen sprake. De wonden waren nog te vers, de schade was nog te groot. Sommige mensen vertrouwden hun eigen buren niet meer. Hoe pak je dan je oude leven weer op?
Ingrid van der Vlis onderzocht het dagelijks leven in Delft 75 jaar ná de bevrijding in een door het Mondriaanfonds mogelijk gemaakt project.
Dat leverde een indrukwekkende reeks van ruim 50 wekelijkse Bevrijdingsbulletins op die op de website van Stadsarchief Delft te lezen zijn.
Delft op Zondag besteedde er maandelijks aandacht aan, en op bij Erfgoedhuis Zuid-Holland verscheen een afrondend artikel: Een jaar bevrijd, een jaar vol tegenstellingen.
Vieze sokken zijn van alle tijden. Hoe je ze het beste schoongewassen krijgt en of ze nog te stoppen zijn, dat is meer tijdgebonden. Rond 1900 ontstaat een nieuwe professionele beroepsgroep die zich met dit soort huishoudelijke vraagstukken bezighoudt: de huisvrouw. Een vak met een passende opleiding, vakliteratuur en een beroepsvereniging. Voor Erfgoedhuis Zuid-Holland staat nu de opkomst en neergang van dit vakwerk op een rij.
Foto: Huisvrouw anno 1952, J.D. Noske (Nationaal Archief, Anefo)
Vrouwen hebben in Nederland pas sinds 1919 volledig stemrecht. Toen werd het woord ‘mannelijk’ uit de kieswet geschrapt. Een woord dat er in 1887 haastig aan was toegevoegd. Hoe dat zo is gekomen en hoe het algemeen vrouwenkiesrecht alsnog tot stand kwam, beschrijft Ingrid van der Vlis op de verhalensite van Erfgoedhuis Zuid-Holland.
Werkgarantie, een degelijk uniform en standaardzorg: het weeshuis was ooit uiterst modern. Aan het eind van de vijftiende eeuw ontstaan de eerste weeshuizen. Deze tehuizen blijven eeuwenlang de best denkbare onderkomens voor weeskinderen en vondelingen. In de twintigste eeuw verdwijnen de weeshuizen als sneeuw voor de zon. De ooit zo moderne jeugdzorg geldt dan als traditioneel en ouderwets. Ingrid van der Vlis beschrijft deze ontwikkeling op de verhalensite van Erfgoedhuis Zuid-Holland.
Vrouwen hebben in Nederland pas sinds 1919 volledig stemrecht. Toen werd het woord ‘mannelijk’ uit de kieswet geschrapt. Een woord dat er in 1887 haastig aan was toegevoegd. Hoe dat zo is gekomen en hoe het algemeen vrouwenkiesrecht alsnog tot stand kwam, beschrijft Ingrid van der Vlis op de verhalensite van Erfgoedhuis Zuid-Holland.
Werkgarantie, een degelijk uniform en standaardzorg: het weeshuis was ooit uiterst modern. Aan het eind van de vijftiende eeuw ontstaan de eerste weeshuizen. Deze tehuizen blijven eeuwenlang de best denkbare onderkomens voor weeskinderen en vondelingen. In de twintigste eeuw verdwijnen de weeshuizen als sneeuw voor de zon. De ooit zo moderne jeugdzorg geldt dan als traditioneel en ouderwets. Ingrid van der Vlis beschrijft deze ontwikkeling op de verhalensite van Erfgoedhuis Zuid-Holland.
Anno was de succesvolle digitale voorloper van het Nationaal Historisch Museum. Wekelijks verscheen op de website een kort historisch artikel over een actueel onderwerp. Dezelfde tekst verscheen in die week als column in de Spits. Ingrid van der Vlis schreef regelmatig met veel plezier korte aansprekende teksten voor Anno, zoals ‘Pus in de operatiekamer’, ‘Vieze voorouders’, ‘Fokpremie’ en ‘Soldaten gezocht’. Een twaalftal andere teksten was specifiek bestemd voor de educatieve canonroute op dezelfde website.
