Delfts monopolie

De Indonesische Archipel sprak in de negentiende eeuw schande over het monopolie dat Delft bezat op de Indische ambtenarenopleiding, een onderdeel van de Koninklijke Akademie. De Akademie stond niet al te best bekend en toch moesten jongemannen die carrière wilden maken in Nederlands-Indie allemaal in Delft naar school. Ook als ze al op Java of Sumatra woonden. Delft raakte het monopolie kwijt, maar revancheerde zich. De stad richtte in 1864 een nieuwe Indische Instelling op, beter en succesvoller dan de Akademie. Toen de studentenstroom echter opdroogde, trok de gemeente de stekker uit de Indische Instelling. Weer sprak men er schande van, nu over het staken van de opleiding. Lees hierover in Delft op Zondag.

Ruzie om vluchtelingen

Honderden Belgische vluchtelingen kwamen na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 in Delft aan. De Delftenaren werkten samen om hen onderdak te verlenen. De ellende van de Belgen verbroederde. Dat veranderde toen zij voor het merendeel weer naar Antwerpen terugkeerden, maar voor een klein deel in de stad bleven. De burgemeester wilde hen doorsturen naar vluchtelingenkampen, het hulpcomité wilde hen in Delft houden. In Delft op Zondag is te lezen hoe de Delftenaren deze ruzie wisten op te lossen.

Vechtende studenten

Met de democratisering van het onderwijs rond 1900 duiken er soms onverwachte problemen op. De komst van vele nieuwe studenten naar de Polytechnische School zorgt voor de opkomst van een tweede studentenvereniging. Dat valt bij de leden van de eerste – en lange tijd de enige – vereniging niet altijd in even goede aarde. Het Delfts Studenten Corps en de Delftse Studenten Bond vechten die strijd soms zelfs in de collegebanken uit. In de Delft op Zondag het verslag.

Voorloper van VVV

Delft is tegenwoordig een toeristische trekpleister. In de negentiende eeuw was dit absoluut niet het geval. De stad stond bekend als stil en saai, het Prinsenhof werd gebruikt als kazerne en de grachten stonken een uur in de wind. Verfraaiings Vereeniging Delfia probeerde vanaf 1897 het negatieve beeld van de stad bij te stellen. In Delft op Zondag een korte geschiedenis van deze voorloper van de VVV.

VOC-stad Delfshaven

Delft had eeuwenlang een haven op zo’n vijftien kilometer afstand van de stad: Delfshaven. Deze satelliethaven was zeer nuttig toen Delft er een VOC kamer kon vestigen. Het op afstand besturen van een nederzetting bleek soms lastig werkbaar. Delfshaven werd aan het begin van de 19e eeuw zelfstandig, maar werd aan het eind van diezelfde eeuw zonder veel ophef door Rotterdam geannexeerd.

Historisch Nieuwsblad

Voor het populaire Historisch Nieuwsblad schreef Ingrid van der Vlis in de jaren 1998-2003 regelmatig bijdragen. Aanvankelijk voor de rubriek “De Specialist”, later voor de rubriek “De Vooruitgang”. In beide gevallen interviewde zij de historicus die vertelde over zijn of haar specialisme, of over een nieuwe uitgave.

Gebroeders Dijkema in het verzet

Reint Dijkema (1920-1944) was in 2009 de hoofdpersoon in een indrukwekkende reeks artikelen, geschreven door Evert Jager. In Groningen was Reint samen met zijn broers Piet en Klaas Simon in het gewapend verzet verzeild geraakt, en had dat in 1944 met de dood moeten bekopen. Zijn broers gingen voort met de verzetsactiviteiten.

Ingrid van der Vlis is een kleindochter van Piet Dijkema, en mede daardoor kwam een langgekoesterde wens van de familie bij haar terecht. Hoe ging het met de andere leden van dit verzetsgezin Dijkema? En hoe verging het hen na de oorlog? Juist omdat een deel van de familie naar Canada emigreerde, was de geschiedenis behoorlijk versplinterd geraakt.

Voor regionaal-historisch tijdschrift Bie ’t Schildt schreef Ingrid van der Vlis drie afleveringen over de lotgevallen van de familie Dijkema. Het is de bedoeling om deze verhalen, samen met die van Evert Jager, te zijner tijd te bundelen in een Nederlands-Engelstalige publicatie.

In dienst

Als afsluiting van een geslaagd verhalenproject voor het festival Gelegerd in Gelderland verscheen een bundel met diverse herinneringen aan de militaire dienst. Om de losse interviews die via oral history verzameld waren van een historisch kader te voorzien, schreef Ingrid van der Vlis drie korte teksten over dienstplicht van de jaren ’40 tot de jaren ’90 in de twintigste eeuw.

 

Jette Janssen (red.), In dienst. Persoonlijke verhalen over het militaire leven in Gelderland (Zutphen 2012)

Het Alledaagse leven

Aflevering 31 in de 35-delige reeks Het Alledaagse leven, uitgegeven in het Jaar van de Tradities: Zwervers en seizoensarbeiders. Elke tijd heeft immers zijn outsiders, mensen die om welke reden dan ook buiten de boot vallen. Waarom gebeurt dat? En hoe weten sommige buitenstaanders zich uiteindelijk toch een plaats in de samenleving te veroveren?

Opdrachtgever: Waanders Uitgevers

Geloof in Nederland

Aflevering 15 in de 35-delige reeks Geloof in Nederland: 2000 jaar Nederlanders en hun naasten. Een aflevering over de eeuwenlange zorg voor ouderen en armen, weduwen en wezen vanuit de kerk. De kerk bekommerde zich immers van oudsher al op bijbelse gronden om hun medemens. Deze charitas vond echter ook vanuit de overheid plaats, en ook wel vanuit beide instellingen tegelijk. De spanning die dat soms opleverde, staat in dit deel centraal.